هیات علمی گروه مسایل فقهی و حقوقی
مشخصات فردی:
اسماعیل آقابابائی بنی
ایمیل: Aghababaei@isca.ac.ir
وب سایت: aghababaei.andishvaran.ir
سوابق تحصیلی:
1- تحصیل درس خارج در حوزه علمیه قم
2- اخذ مدرک کارشناسی، حقوق از دانشگاه تهران ( پرديس قم).
3- اخذ مدرک کارشناسی ارشد، حقوق جزا و جرمشناسي از دانشگاه تهران ( پرديس قم).
4- اخذ مدرک دکتری، حقوق جزا و جرم شناسي دانشگاه قم.
مرتبه علمی:
دانشیار
سوابق آموزشی:
1- دانشگاه آزاد قم تدریس در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری
2- دانشگاه قم، تدریس در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد
3- جامعه المصطفي العالميه تدریس در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری به زبان های عربی و فارسی
4- مرکز تخصصي حقوق و قضاي اسلامي تدریس در مقطع کارشناسی ارشد
5- دانشگاه ادیان و مذاهب تدریس در مقطع دکتری
دروس تدریس شده:
1- آيين دادرسي کيفري يک و¬ دو؛
2- حقوق جزاي عمومي يک، دو و سه؛
3- حقوق جزاي اختصاصي يک¬، دو و سه؛
4- زبان تخصصي(¬به انگليسي)؛
5- متون فقه جزایی؛
6- حقوق جزای بین الملل
7- فقه و قانون گذاری
سوابق پژوهشی
الف- کتاب ها
کتاب های چاپ شده
2- بازداشت موقت از¬نگاه فقه و حقوق، چاپ اول، قم دفتر پژوهش های اسلامی پاییز1383.
3- پیوند اعضا از بیماران فوت شده و مرگ مغزی، چاپ دوم، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، زمستان 1386.
4- مسائل فقهی و حقوقی شرکت های هرمی، چاپ اول، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1389.
5- مسائل فقهی و حقوقی قتل از روی ترحم¬، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول،1391
6- راهکارهای گسترش فرهنگ قانون گرایی با تاکید بر نقش روحانیان، چاپ اول، قم، دفتر عقل، 1397.
7- تاثیر دیدگاه های فقهی بر قوانین کیفری در جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1397.
8- جرم ترک انفاق: نگاهی به سیاست های تقنینی و قضایی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول 1398
9- انحصاری کردن نقل و انتقال اموال غیر منقول در سند رسمی (نشست های فقهی حقوقی)، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1399.
10- مسئولیت کیفری رانندگان وسایل نقلیه ، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1401.
11- فقه هنر در دایره مسئله و گفتمان (به کوشش)، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1402.
12- حجاب؛ عوامل، مسئولیت ها و راهکارها (بازنویسی کتاب حجاب؛ مسئولیت ها و اختیارات دولت اسلامی)، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1403.
13- سلسله نشست های جایگاه فقهی حقوقی شورای نگهبان در قانون گذاری: نظریه های فتوای معیار (به کوشش)، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول: 1404.
14- کاربرد قاعده نفی حرج در سقط قانونی (مبانی و معیارها)، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، تابستان 1404.
کتاب ترجمه شده از مؤلف
القتل الرحیم بین الفقه و القانون، ترجمه رعد الحجاج، بیروت، مرکز الحضاره لتنمیه الفکر الاسلامی، چاپ اول: 2017.
ب- مقالات
علمی پژوهشی
1- «جایگاه هیات منصفه در حقوق ایران با نگاهی به مبانی فقهی آن»، نامه مفید شماره¬37، ص153- 178، مرداد و شهریور¬1382.(مستقل)
2-«تأثير جنون پس از ارتکاب جرم بر مجازات»، حقوق اسلامی، حقوق اسلامی، سال هفتم، شماره26¬، ص 89- 113پاییز 1389.(مشترک)
3- «ترک فعل منجر به سلب حیات توسط پزشک»، فصلنامه فقه پزشکی، شماره7 و8 تابستان و پاییز1390. (مشترک)
4- «وظیفه پزشک در صورت مخالفت بیمار با درمان»، فصلنامه فقه پزشکی، سال پنجم شماره 17 زمستان 1392. (مشترک)
5- «اجماع و نقش آن در استنباط احکام کیفری»، فصلنامه پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، سال نهم شماره 32 ،ص 27-48، تابستان 1392¬. (مشترک)
6- «دعوت شبانه ومسئولیت کیفری دعوت کننده»، فقه کاوشی نو در فقه اسلامی، زمستان1392 شماره 78¬.
7- «تداخل دیات درجنایات منجر به زندگی نباتی»، فصلنامه فقه پزشکی، سال ششم، شماره18و19، ص11- 38، بهار و تابستان 1393. (مستقل)
8- «¬واکاوی¬ مستندات فقهی اعدام تعزیری»، پژوهش حقوق کیفری سال سوم شماره هشتم، ص¬9-32، پاییز¬1393 . (مشترک)
9- «تاثیر مرگ قاتل عمد بر مجازات»، کاوشی نو در فقه، سال21 شماره 81 پاییز 1393 ص 45-64
10- نقش و ماهیت اذن در پیوند اعضا فصلنامه فقه پزشکی، سال هفتم، شماره¬ 22 و23 ، ص167-189، بهار و تابستان 1394.(مستقل)
11- «مسئولیت کیفری قاتل در موارد علم اجمالی»، حقوق اسلامی دوره 12 شماره 46 پاییز1394 ص 85-109. (مستقل)
12- «مسئولیت کیفری قاتل در¬موارد اقرار معارض»، کاوشی نو در¬فقه، سال 22 شماره¬83 بهار-1394، ص¬55-74. (مستقل)
13- «کاربرد قاعده درء در جرایم غیر حدی»، کاوشی نو در فقه، سال بیست و دوم، شماره چهارم، مسلسل 86 زمستان 1394. (مستقل)
14- «نقش پیوند عضو در قصاص»، فصلنامه حقوق پزشکی، سال دهم شماره 36 پاییز 1395 ص123- 140. (مستقل)
15-«تعارض علم اجمالی با قسم و قسامه (نقدی بر ماده 477 قانون مجازات اسلامی)»، حقوق اسلامی، سال چهاردهم، شماره 54، پاییز 1396، ص 126 – 143 (مقاله مستقل).
16-«اجرای علنی حدود از نظر فقه و قانون»، فقه، سال 25 شماره 4 پیاپی 96 زمستان 1397 ص 111-129(مقاله مستقل)
17- «ضرورت برگشت قانون به فقه در جرم ترک نفقه»، کاوشی نو در فقه، سال 25 ، شماره دوم، مسلسل 94 تابستان 1397 (مقاله مستقل)
18- «تاملی بر تفکیک قبور مسلمانان از غیر مسلمانان( مطالعه ای تطبیقی در فقه شیعه و اهل سنت)»، پژوهشنامه مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی، سال دوم، شماره چهارم، پاییز و زمستان 1397(مقاله مستقل)
19- مجازات های فراقضایی از دیدگاه فقه و حقوق کیفری، مطالعات اسلامی حقوق، سال اول شماره 1 بهار و تابستان 1402 ص 27-44 (مقاله مستقل)
20- قلمرو اعتبار قسامه در تعدد دعوا بر موضوع واحد (نقدی بر ماده 325 قانون مجازات اسلامی)»، حقوق اسلامی، سال بیستم، شماره 79، زمستان 1402، ص 7-22 (مقاله مستقل).
21- مسئولیت پزشک در پرداخت دیه سقط جنین»، فقه، سال 31، شماره 2، تابستان 1403، پیاپی 118، ص 146-171 (مقاله مستقل).
22- طاهری مهدی و آقابابائی اسماعیل، «تاثیر کنوانسیون مریدا بر حقوق افغانستان و رابطه آن با فقه امامیه»، غالب (فصلنامه علمی پژوهشی علوم اجتماعی پوهنتون غالب) دوره و سال سیزدهم نشر آتی، پیاپی 44، شماره اول، بهار 1403 (مقاله مشترک)
23- واکاوی فقهی- حقوقی صدور جواز سقط جنین؛ تحلیل ماده 56 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، سال 12 شماره 36 پاییز 1403 ص 101-121.(مقاله مستقل)
24- «مسئولیت پزشک در پرداخت دیه سقط جنین»، فقه، سال 31، شماره 2، تابستان 1403، پیاپی 118، ص 146-171. (مقاله مستقل)
25- حیدری، نعیمه داود و آقابابائی اسماعیل، خصوصیه التزامات الخبیر القضائی بموجب قانون دوله الامارات العربیه المتحده، مجله الجامعه العراقیه، شماره 68 ج3، ص 216- 229 (مقاله مشترک)
26- نعیمه داود و آقابابائی اسماعیل، مدی صحه استخدام البصمات الوراثیه کدلیل فی قضایا الجنائیه العراقیه، مجله الجامعه العراقیه، شماره 73، ج4، شباط 2025. (مقاله مشترک)
علمی ترویجی
1- «دیدگاه شرع و قانون در برخورد با جرایم مرتبط با مواد مخدر»، رواق اندیشه، شماره43 . (مستقل)
2- «نقش رضایت مجنی علیه درمجازات قتل از روی ترحم»، فقه کاوشی نو در فقه اسلامی، شماره72 ،ص33-61، تابستان 1392 . (مستقل)
3- «معاونت در قتل عمدی از منظر فقه جزایی و حقوق موضوعه»، مطالعات فقهی و فلسفی، سال چهارم شماره 14 تابستان 1392 ص 7-29. (مشترک)
4- «الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با فساد در زمینه رشاء و ارتشاء در تعامل با فقه»، فقه و اجتهاد، سال اول شماره دوم پاییز و زمستان 1393ص 93-118.
5- «موانع مجازات فرا قضایی در دشنام به پیامبر (ص)»، رواق فقه، سال اول، شماره یک، بهار 1394. (مستقل)
6- «بررسی تطبیقی معاونت در جرم از طریق ترک فعل در سامانه حقوق ایران و انگلستان»، مطالعات فقهی و فلسفی، سال ششم شماره 24 زمستان 1394 ص 53-75. (مشترک)
7- « نقدی بر کتاب خیانت در امانت ( تحلیل فقهی حقوقی)» فصلنامه نقد کتاب سال دوم شماره 6 تابستان 1395 ص 81-90.
8- «جرم ترك انفاق و ملاحظات كيفرشناختي»، دو فصلنامه رويه قضايي حقوق كيفري ، سال اول، شماره 3 ، بهار و تابستان 1396، ص 25-38.
9- محمدی هوشیار، علی و آقابابائی اسماعیل « موضوع شناسی فرقه های انحرافی و کاربست آن در ماده 500 مکرر قانون مجازات اسلامی»، مدیریت دانش اسلامی، دو فصلنامه علمی ترویجی، سال 5، شماره 2، پاییز و زمستان 1402، (مقاله مشترک)
10- راهکارهای فرهنگی ترویج حجاب، ره توشه (فصلنامه علمی تخصصی ویژه مبلغان)، شماره 18 تابستان 1403، ص 131-142. (مقاله مستقل)
11- انعطاف پذیری فقه و نقش آن در حکمرانی و قانون گذاری، دین و قانون، سال 12، شماره 44، تابستان 1403، ص 11-42.(مقاله مستقل)
مقاله و خلاصه مقاله در همایشها، دانشنامهها، دائره المعارفها
1- «نگاهی دیگر به تفاوت دیه زن و مرد»، مجموعه مقالات همايش بررسي وضعيت حقوق زنان در نظام حقوقي ايران، 17 اسفند بابلسر – دانشگاه مازندران، 1382. (مستقل)
2- «دین اسلام و تدوین نظام اجتماعی»، مجموعه مقالات انسان معاصر، دين و کارکردهاي آن، چاپ اول: بابلسر، انتشارات دانشگاه مازنداران، بهار 1385. (مستقل)
3- قتل در فراش حکمی طبق قاعده یا استثنایی از قاعده؟مجموعه مقالات همایش بین المللی فلسفه حقوق زن در اسلام 25 و26 اردیبهشت 1392/ برگزار کننده دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم انتشارات آیین محمود جلد یک ص 271 -294 ،1392 . (مستقل)
سایر مقالات(مقالت علمی در مجلات تخصصی، روزنامه ای و غیره)
1- مدیرت اطلاعات در کامپیوتر، با پژوهش، شماره ۴، بهار ١٣٨۵
2- «نگاهی اجمالی به پیوند اعضا از محکومان به قصاص» ، روزنامه جمهوری اسلامی سه شنبه ۱۷ آذر ۱۳۸۸.
3- زرع الاعضا الماخوذه من المرضی المتوفین و مرضی الموت الدماغی، الاجتهاد و التجدید شماره ۱۳ و ۱۴ سال چهارم زمستان و بهار ۲۰۱۰/۱۴۳۱
4- گزارشی از نشست موضوع شناسی و بررسی فقهی تروریسم، کاوشی نو در فقه زمستان ۱۳۸۸شماره ۶۲
5- معرفی کتاب پیوند اعضا، مجله فقه سال سیزده شماره ۴۸
6- معرفی کتاب مسائل فقهی و حقوقی شرکتهای هرمی، مجله فقه سال هفدهم شماره ۶۳
7- معرفی کتاب قتل از روی ترحم، مجله فقه سال نوزدهم شماره ۷۴
8- حبس های کوتاه مدت یک قانون سه رویه! روزنامه جمهوری اسلامی، چهارشنبه، 4 بهمن 1396 شماره 11076 سال 39.
آثار علمی برگزیده
1- کالبد شکافی و پیامدهای آن (پایان نامه کارشناسی ارشد) (پایان نامه سال دانشجوی 1381).
2- پيوند اعضا از بيماران فوت شده و مرگ مغزي (بررسي فقهي و حقوقي) (جشنواره دين پژوهان 1384).
3- مسائل فقهي و حقوقي شرکت هاي هرمي(کتاب فصل پاييز 1389).
4- مسائل فقهی و حقوقی قتل از روی ترحم(کتاب سال حوزه 1392).
5- نسبت حق حیات با ارزش های مورد حمایت حقوق کیفری و اسلام(رساله دکتری) (کتاب سال حوزه 1393).
6- تاثیردیدگاه های فقهی بر قانون گذاری کیفری درجرایم علیه تمامیت جسمانی(جشنواره دین پژوهان 1394).
7- مسئولیت کیفری رانندگان وسایل نقلیه، (کتاب سال حوزه 1402)
سوابق اجرایی
1- دبیر گروه مسائل فقهی حقوقی.
2- عضو هيات علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي.
3- مدیر گروه مسایل فقهی و حقوقی پژوهشکده فقه و حقوق